Sun08182019

Last updateTue, 13 Aug 2019 9am

Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Back You are here: Home Knjige i tekstovi ODABRANI TEKSTOVI Muslimanski znanstvenici po čijim imenima su nazvani krateri na Mjesecu

Muslimanski znanstvenici po čijim imenima su nazvani krateri na Mjesecu

Muslimanski znanstvenici po čijim imenima su nazvani neki krateri na Mjesecu i osnovni podaci o istima.

Abul Wafa El- Buzdžani

[Abū al - Wafā, Muhammed ibn Muhammed ibn Jahja ibn Ismā'īl ibn al-'Abbās al-Būzjānī ili Abū al-Wafa Būzhgānī (lipanj 940-15 July 998 ) je bio perzijski matematičar i astronom koji je radio u Bagdadu]

Abulfeda (Abu al-Feda')
[Abu al - Fida (arapski : أبوالفداء ) ili Abul-Fida' al-Ḥamawi ili Abul Fida Ismail Hamvi ( Potpuno Abu Al- Fida Isma'il ' Ibn' Ali ibn Mahmuda al - Malik (također transkribirano Abulfeda, Abu Alfida, i na druge načine) (studeni 1273 - 27. listopada 1331), bio je kurdski povjesničar, geograf, i lokalni guverner Hame. Napisao „Kratku povijest čovječanstva“ te također djela iz oblasti geografije.

Al-Bakri
[Abū 'Ubayd 'Abdullah ibn al-Abdul-Azīz ibn Muhammed ibn Ayyūb ibn al-Amr Bakrī, ili jednostavno Al-Bakri (arapski : أبوعبيدعبداللهبنعبدالعزيزالبكري ) ( c. 1014-1094 ) bio je Andaluzijski geograf i povjesničar.]

Al-Biruni
[Ebu Rahim Muhammed el-Biruni, poznati je astronom. Rođen je 973. godine u blizini Kjata, glavni grad Havarizma (današnji Uzbekistan). Umro je 1048. godine. Studirao je jezike, islamsko pravo i mnoge druge naučne oblasti. Astronomijom se počeo baviti već sa sedamnaest godina. Opširnije:http://www.medzlis-konjic.com/index.php/biblioteka/odabrani-tekstovi/2379-al-biruni-matimaticar-i-geometricar-osnivac-geometrije]

Al-Havarizmi
[Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī. (780 – 850). Izumitelj i osnivač algebre je veliki islamski učenjak El-Havarizmi koji je preselio 232. h.g. / 846 ili 850. g. Algebru je izumio da bi riješio neka teška pitanja u nasljednom pravu. Postavio je osnovne temelje i pravila algebre, što ju je učinilo posebnom naukom, pored geometrije i ostalih grana matematike.El-Huvarizmi je prvi koji je koristio riječ ''džebr'' od koje je nastala riječ algebra. Evropljani su ovu riječ preuzeli od njega. Riječi kao ''algoritam'', ''algorithme'', ''algorism'', potječu od imena El-Huvarizmi. Opširnije na našem sajtu: http://medzlis-konjic.com/index.php/biblioteka/odabrani-tekstovi/2377-al-havarizmi-osnivac-algebre

Al-Marrakuši
[Ibn al-Bannā al-Marrākushī al-Azdi, također poznat kao Abu'l-Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Osman al- Azdi. (1256 - 1321), bio je marokanski matematičar, astronom, islamski učenjak, Sufija.]

Albategnius - Al-Battani
[Astrono i mmatematičar. On je uveo niz trigonometrijskih odnosa, a njegova Kitab često je citiran od strane mnogih srednjovjekovnih astronoma, uključujući Kopernika.

Alfraganus - Al-Farghani
[Jedan od najpoznatijih astronoma u 9. stoljeću. Krater Alfraganus na Mjesecu je dobio ime po njegovom latiniziranom imenu.]

Alhazen (Al-Hasan Ibn al-Hajsam)
[Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham (Arabic:أبو علي، الحسن بن الحسن بن الهيثم‎), (965 – 1040). Dao značajan doprinos principima optike, astronomije, matematike, meteorologije... U srednjovjekovnoj Europi, dobio je nadimak Ptolemaeus Secundus ("Ptolomej Drugi"), ili se jednostavno zove" fizičar " On je također ponekad naziva al-Basri po njegovom rodnom mjestu. Prema jednoj verziji njegove biografije bio je toliko siguran u praktičnu primjenu njegovih matematičkih znanja te je pretpostavljao mogućnost da se na osnovu njih reguliraju poplave Nila. To ga je dovelo u nezgodu s valstima pa se neko vrijeme moroa skloniti u osmau kuće i pretvarati da je lud. Pored kratera na mjesecu po njemu je ime dobio i asteroid br. 59239 otkriben 7 februara, 1999.g.]

Almanon (Al-Ma'mun)
[Ebū Ja'far Abdullah al - Ma'mūn ibn Harun (Almamon , Al - Maymun , Al - Ma'moon , a El - Mâmoûn (786- 833. ) Sin pozanotg halife Harun Er-Rešida. Bio je Abbasidsku halifa, vladao od 813. do svoje smrti u 833.]

Alpetragius (Al-Bitruji)
[Astronom iz Andaluzije. Umro oko 1204.g.]

Arzachel (Al-Zarqalluh)
[Abū Ishaq Ibrahim ibn Yahya al - Naqqāsh al–Zarqālī, (1029-1087), Živio je u Toledu odakle se preselio u Cordobu. Njegovi radovi inspirirali su generacije islamskih znanstvenika u Anadaluziji. Bio je veliki izumitelj Ii jedan je od vodećih astronoma svoga vremena]

Avicenna (Ibn Sina)

[Veliki filozof i liječnik srednjeg vijeka. Njegovo najvažnije dijelo “Kanon medicine” čak je 600 godina (od 11. do 17. stoljeća) bilo standardni medicinski tekst ne samo u islamskom svijetu nego i diljem Europe.]

Azophi (As-Sufi)
[Abd al - Rahman al - Sufi ( perzijski : عبدالرحمنصوفی ) ( 9. prosinca 903. Rey , Iran - 25. svibnja 986. Shiraz, Iran ) je bio perzijski astronom također poznat kao ' Abd Ar - Rahman kao - Sufi , ili ' Abd al - Rahman Ebu al - Husayn, Abdul Rahman Sufi , " Pored kratera na mjesecu još jendo manje nebesko tijelo nosi ime po njemu.

Geber (Džabir Ibn Aflah)
[Ebū Muhammad Jabir ibn Aflah ( arapski : أبومحمدجابربنأفلح , latinski : Geber / Gebir , 1100-1150 ) izumitelj, astronom i matematičar iz Sevilje.

Ibn Bajja (Ibn Badže)
[Abu Bakr Muhammad Ibn Yahya ibn As- Ṣâ'igh na-Tûjîbî Ibn Bâjja al-Tujibi ( أبو بكر محمد بن يحيى بن الصائغ ) . Živio u Andaluzu (Španiji). Bio astronom, matematičar, glazbenik, filozof, psiholog, pjesnik i botaničar (Napisao djelo „Knjiga o biljkama“ idr.]

Ibn Battuta (Ibn Battuta)
[Abu Abdullah Muhammad Ibn Abdullah Al Lawati Al Tanji Ibn Battuta ((Arabic: أبوعبداللهمحمدبنعبداللهاللواتيالطنجيبنبطوطة‎, ) (24. veljače 1304. do 1368. do 1377., godina smrti nepouzdana), istaknuti arapski (marokanski) Berber, putnik i istraživač
Rodio se u berberskoj obitelji u Tangeru, Maroko 703. godine po islamskom kalendaru tijekom vladavine Merinidskog Sultanata. Bio je sunitski učenjak i pravnik iz malikijskog medheba (škola Fiqha ili sunitskog zakona), te povremeno kadija ili sudac. Najpoznatiji je ipak kao dalekosežan putnik i istraživač čiji iskaz dokumentira putovanja i sporedne izlete tijekom razdoblja od gotovo trideset godina koji pokrivaju oko 120,000 km. Putovanja su pokrila gotovo čitav poznati islamski svijet, a proširivala su se i na današnju Indiju, Maldive, Šri Lanku, Jugoistočnu Aziju i Kinu, udaljenost kojom je lako nadmašio svoga prethodnika, bliskog suvremenika i putnika Marka Pola.
Njegovo se ime može pronaći i kao ibn Batuta, ibn Batuda ili ibn Battutah. Poznat je također po nazivu Šams ad-Din, tj. tituli ili riječi poštovanja koja se svojedobno davala imenima učenjaka posebice na islamskom Istoku, a značila je "Sunce religije". Njegov je puni naslov i ime glasio Šams ad-Din Abu Abdulah Muhamed ibn Abdulah ibn Muhamed ibn Ibrahim Ibn Battuta al-Lawati al-Tanji.
Nekoliko godina nakon povratka Ibn Battuta je na nagovor sultana od Maroka, Abu Inana Farisa, izdiktirao iskaz svojih putovanja učenjaku Ibn Juzaiju, kojega je upoznao u Granadi. Taj iskaz, kojega je zapisao Ibn Juzai i protkao vlastitim komentarima, primarni je izvor informacija Battutinih doživljaja. Naslov tog prvotnog rukopisa može se prevesti kao Dar onima koji promišljaju o čudesima gradova i divotama putovanja, ali se često naziva Rihla ili "Putovanja". Bez obzira na očitu fikciju u mjestima, Rihla ipak pruža potpun iskaz postojanja nekih dijelova svijeta u 14. stoljeću.
Gotovo sve što se zna o Ibn Battutinu životu dolazi iz jednog izvora – Ibn Battute samog (preko Ibn Juzaija). Stvari u mjestima za koje tvrdi da ih je vidio ili učinio vjerojatno su fantastična, dok se u mnogim drugima ne može nikako saznati da li izvještava ili prepričava

Ibn Firnas (Ibn Firnas)
[Abbas Ibn Firnas ( 810-887 ) - poznat kao Abu Abbas al - Qasim ibn Firnas Ibn Wirdas al - Takurini ( Berber: arapski - عباسبنفرناس ), musliman Berber -izumitelj, liječnik, inženjer, Andaluzijski glazbenik, i pjesnik (na arapskom jeziku)]

Ibn Yunus (Ibn Junus)
[Abu al- Hasan ' Ali ibn ' Abd al - Rahman ibn Ahmed ibn Yunus al - Sadafi al - Misri ( arapski : ابن يونس ) ( 950-1009 ) bio je veliki egipatski astronom i matematičar čije su ideje bile daleko ispred vremen au kom je živio.]

Ibn-Rushd (Ibn Rušd)
[Ibn Rušd, poznat kao Averroes (arapski: ابوالوليدمحمدبناحمدبنمحمدبنرشد Abū l-Walīd Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Rušd;) je rođen 1126. u Kordobi, Španija a umro 11. decembra 1198. u Marakešu). O njemu je također moguće naći podatke pod imenima: Averroès, Averroës ili Averrhoës, kojim se želi naglasiti da su o i e različiti slogovi. Bio je andaluzijsko-arapski filozof i fizičar, stručnjak za filozofiju, islamsko pravo, matamatiku i medicinu. Njegova filozofska škola je poznata ko averizam. Isticao je da filozofija nije za široke mase jer one nisu sposobne za takav način mišljenja. Povezivao je filozofiju sa religijom, pa je proglašen nevjernikom i bio je prognan u Maroko (Marakeš) gdje je i umro.
Ibn Rušd potiče iz familije malikijskih učenika; njegov djed Abu Al-Walid Muhammad (umro 1126. godine) bio je vrhovni sudija Kordobe za vrijeme vlasti Almoravidsa. Njegov otac, Ebu Al-Kasim Ahmed, bio je na istoj poziciji do dolaska dinastije Almohad 1146. godine. Ibn Tufail (Abubacer Aben Tofail na zapadu), filozof almodoskog halife Jusuf Al-Mensura, predstavio je Ibd Rušda na dvoru. Također ga je upoznao sa velikik islamskim fizičarom Avenzorom (Ibn Zuhr), s kojim su postao blizak prijatelj.1160. Za vrijeme njegovog života, Ibn Rušd je držao mjesto kadije u Sevilji, Kordobi i u Maroku.
Pisao je komentare o Aristotelu, medicinsku enciklopediju i skupljene radove Galena, a njegovo glavno medicinsko djelo bilo je "Kulliat" (Opća medicina) koje pored vlastitih stavova navodi i stavove Ibn Sina (980-1037) iznesene u djelu (Kanon medicine) Njegovi komentari Aristotela nisu bili bazirani na primarnim izvorima nego na arapskim prevodima tih djela. A njegova djela su podjeljena u dvije grupe, njegova vlastita djela, nazvana Tahafut at-Tahafut, Kitab al-Kashf, i Fasl al-Maqal, a drugu grupu su sačinjavali komentri Aristotela. Ibn Rušd napisao je Jami, Talkhš, i Tefsir, koji su u suštini pojednostavljeni prikaz, komentar sa dosta kritike i napredna Aristotelsovska misao u muslimanskom kontekstu. Jakob Anatoli je 1120. godine preveo njegova djela sa arapskog na hebrejski. Njegovo najznačajnije filozofsko djelo je "Nekoherentnost nekoherentnosti" (Tahafut al-tahafut), u kojem brani Aristotelovu filozofiju od al-Gazallijevih tvrdnji u "Nekoherentnost filozofa" (Tahafut al-falasifa), koji govori protiv ranih neoaristotelovaca, Avicene, da je samokontradiknto i u suprotnosti sa islamskom doktrinom. Pred kraj 12. vijeka, nakon što su Almohadi osvojili Andaluziju, njegova politička karijera je došla do svog kraja. Averosovi čisto racionalitički pogledi koji su bili u suprotnosti sa striktnim islamskim doktirnama, su učinili da ga Jusuf el-Mensur smjeni, iako ga je prije toga imenovao za ličnog doktora. Avernos se nije oporavio do pred samu smrt. Ostatak svog života posvetio je pisanju filozofskih djela. Mnoga od njegovih djela o logici i metafizici su zauvijek izgubljena. Neka od njegovih djela su preživjela samo na latnskom ili hebrejskom, ali ne i u orginalu, na arapskom.]

Nasireddin (Nasirud-din al-Tusi)
[Khawaja Muhammed ibn Muhammed ibn Hasan Tūsī (perzijski: محمدبنمحمدبنالحسنطوسی) (rođen 17 veljače 1201 u Tus, Khorasan - umro je 25. lipnja 1274 u al-Kāżimiyyah četvrti gradskog Bagdada), poznatiji kao Nasir al-Din Tūsī, ili jednostavno Tusi na Zapadu), Plodan pisac: arhitekt, astronom, biolog, kemičar, matematičar , filozof, liječnik, fizičar, znanstvenik, teolog i merdža.]

Omar Khayyam (Omar al-Hajjam)
[Sufija, mistik, filozof, matematičar, astronom i pjesnik. Pisao rasprave o mehanici, geografiji, mineralogiji, glazbi, islamskoj teologiji. U brojnim savremenim iranskim enciklopedijama za Hajjama se kaže da je veliki naučnik iz raznih disciplina, ali zbog nekoliko rubaija koje je pisao u trenucima odmora od rada na naučnim djelima, u svijetu je više poznat kao pjesnik nego kao naučnik. Iz raznih nauka napisao je oko dvadeset knjiga na arapskom i perzijskom jeziku. Reforma kalendara koju je izvršio Omer Hajjam prevazilazi po savršenstvu reformu gregorijanskog kalendara.]

Thebit (Sabit Ibn Qurrah)
[Al-Ṣābi' Tabit ibn Kora al-Ḥarrānī (arapski: ثابتبنقرة, latinski: Thebit / Thebith / Tebit [2] 826 [3] - 18. veljače 901) bio je arapski matematičar Sabian, liječnik, astronom i prevoditelj islamskog Zlatnog doba koji je živio u Bagdadu u drugoj polovici devetog stoljeća u vrijeme Abasida.]

Ulugh (Beigh Ulugh Bek)
[Mirza Muhammed bin Tāraghay Shahrukh poznatiji kao Ulugh Beg ( rođen 22 ožujka 1394 u Sultaniyeh, Perzija – umro 27. listopada 1449, Samarkand ) bio je astronom, matematičar i sultan. Vladao je Uzbekistanom, Tadžikistanom, Turkmenistanom, Kirgistanom, Kazahstanom i južnim Afganistanom (većim djelom) gotovo pola stoljeća 1411-1449.]