Thu04022020

Last updateThu, 02 Apr 2020 11am

Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Back You are here: Home Knjige i tekstovi ODABRANI TEKSTOVI Tekstovi vezani za Konjic DŽAMIJA U ODŽACIMA I IMAMI U NJOJ

DŽAMIJA U ODŽACIMA I IMAMI U NJOJ

(Iz knjige Ahmet ef. Bibera, BJELIMIĆI NA VJETORMETINI POVIJESTI)


Usmena predaja u vezi s bjelimićkom džamijom prenosi se s koljena na koljeno, jer nikakvih pisanih tragova o njenoj gradnji nema. Naime, prepričavanja na osnovu kojih temeljimo historijat džamije i muslimana u Bjelimićima svodi se na priču o tome kako su svi stanovnici i pokoji novi doseljenik bjelimićkih sela do polovine XVII stoljeća primili islam. Stoga se pokazalo nužnim da se sagradi jedan vjerski objekat kako bi se ispunjavale islamske vjerske potrebe. S obzirom da je grad Veletin već bio potpuno razoren i nepristupačan, administrativni centar postalo je selo Odžak, čiji su upravitelji kao nosioci vlasti postali timarnici begovi Šurkovići (nasljednici vlastelina Čemerovića).

Selo Odžak nalazi se negdje na sredini bjelimićkog kraja i zvalo se Odžak, sve dok se nisu doselili u to mjesto age Fejzagići i napravili drugi odžak, od kada se to selo zove Odžaci. Lokalitet na kome se trebala podići džamija lociran je pored bjelimićke rijeke i blizu vrela Bukovik, ali im je zasmetalo cigansko ljetno padalište. Na tom mjestu nije se mogla dobiti saglasnost bez ciganskog pristanka. Iako je površina državna, odnosno carska, traženo je odobrenje od ciganskog ceribaše, a njima je dat lokalitet u neposrednoj blizini. Ciganski ceribaša je pristao pod uslovom da nakon što oni sagrade džamiju, njegov sin bude prvi imam. Uspjeli su se dogovoriti i dogovor sprovesti u djelo. Zanimljiv podatak jeste i taj da je neka žena iz okoline Uloga, udata u selo Tinje za Tinjaka prodala svoju značajnu nekretninu i sva novčana sredstva uložila u izgradnju džamije i time postala dobrotvorka. Ono što je nedostajalo, namirio je ostatak džemata. Na kraju, kad je mladi softa iz romske porodice završio medresu (četverogodišnju vjersku školu), od strane nadležnih institucija u Hoči postavljen je za imama u toj džamiji. Kako se pripovijedalo, bio je toliko lijep da su se sve djevojke htjele udati za njega, pa čak i one iz najbogatijih porodica. Ali on se oženio od Tinjaka i to iz roda dobrotvorke, čiji su potomci kasnije nazvani Imamovići i koji su se proširili u nekoliko sela u tom kraju (Brda, Gradiljina, Odžaci, Tinje). Dimenzije prvobitne džamije bile su 10x12 metara, a kasnije je uz nju podignuta i drvena munara. Kada je postala pretjesna da primi sve džematlije, bjelimićki begovi Šurkovići dogradili su još 10x12 metara, te su konačne dimenzije iznosile 12x22 metra, uz mahfirle i učionicu. To je do tada bila najveća seoska džamija u čitavoj BiH i jedina je na bjelimićkom području. Što se tiče nekih priča i pismenih izlaganja da je u Odžacima postojala crkva, te da je srušena, a njeno kamenje uzidano u džamiju, to su obične lakrdije onih koji bi željeli prekrajati historiju onako kako njima odgovara.
Kako je već rečeno, džamija u Bjelimićima je sagrađena početkom 17. stoljeća i prvi imam u njoj bio je romske nacionalnosti od čijih potomaka su bjelimički Imamovići naseljeni u nekoliko sela. Nemamo pisanih tragova koji su imami bili poslije njega. Ono što se pouzdano zna jeste da za vrijeme austrougarske uprave vjera nije bila odvojena od države. Naši roditelji, rođeni oko 1900. godine, koji su išli u školu, išli su i na mektebsku pouku u džamiju. U tom vremenu imam, hatib i mualim bio je neki hadžija Čolo rodom iz istočne Bosne, od Foče. Bio je čvrst u vjeri i veoma uticajan čovjek, čije se priče i besjede i danas pričaju i prenose. Kad ne bi učio u džamiji, učio bi u privatnim kućama i po selima. Poslije njega službovao je neki hodža Nevesinjac, čije ime nije poznato. Oni koje je on sretao pominju ga kao, hodžu Nevesinjca. Poslije njega spominju Mustafu Pamuka iz Umoljani, zatim hodžu Kevrića

Mustafu Pamuka iz Umoljani, zatim hodžu Kevrića od Uloga. Svi su službovali za vladavine Austrougarske monarhije i za vakta Kraljevine Jugoslavije. Dekretom 14588/19 od 29.10.1919. u džemat Bjelimići postavljen je Rašid ef. Trnka iz sela Argud. Negdje oko 1954. godine Rašid ef. odlazi u Sarajevo, a na njegovo mjesto doalzi Uzeir Bandić iz sela Umoljani. Poslije odlaska ef. Bandića u istoj godini dolazi Zejnil ef. Biber iz sela Luke i tu ostaje do penzije. Poslije njega dolazi Nazif ef. Kurtović iz sela Doljani koji je trenutno i aktuelni imam. U dokumentima iz osmanskog vremena nalazim dva spomena džamije u Bjelimićima. Murasela datirana 05. šabana 1204/1790. godine fočanskog kadije Jahje upućena mulla Abdullahu, bjelimićkom imamu u vezi s vjenčanjem Fatime, kćeri Rustem-bega koja stanuje u odžaku Šurkovića i Jažić Sulejman-begu, sinu Derviš-alajbega. Drugi dokument je Ham datiran 1278/1862. godine kadije u Foči kojim izvještava valiju da je umro Hasan, sin Ahmeda iz Bjelimića koji je na Zagorju posjedovao dio timara od 3000 akči te da njegovi sinovi Ibrahim, Derviš, Osman i Mušan traže da se taj dio timara prenese na njih. Faksimil navedenih dokumenta preuzet je iz Gazi Husrev-begove biblioteke u Sarajevu. Od svog postanka bjelimićka džamija mnogo puta je obnavljana i renovirana, ali nikad rušena. Posljednje temeljito renoviranje i pokrivanje betonskim upolama prekrivenim limom završeno je svečanim otvaranjem 2010. godine.
U prošlosti su u Bjelimićima boravili i mnogi čuveni alimi, hafizi i učenjaci, zvaničnici IZ-e, ali ne i čuveni putopisci poput Evlije Čelebije. Čuveni muderris Rustenpašić još za vrijeme Kraljevine Jugoslavije ovo mjesto je posjećivao i obilazio svoje učenike iz medrese, Zejnila Bibera, Mehmeda Tucakovića i Šabana ef. Đonka.


Jednog petka u mjesecu septembru 1964. godine džemat Bjelimići posjetila je delegacija reisul-uleme iz Sarajeva, Sulejman ef. Kemura, Husein Đozo, predsjednik Ilmije i sekretar VIS Ešref ef. Berberović. Iste godine, na dan mevluda boravio je i Zufer ef. Bešlić, mostarski muftija.


Temeljita opravka, prekrivanje crijepom i skidanje ploče 1969. godine, završeno je svečanim otvorenjem džamije. Tom prilikom dolazili su i h. Hafiz Sinanudin Sokolović, h. Hafiz Ćamil Silajdžić, imam i hatib Begove džamije, te profesor Husein Đozo. Što u privatnoj, što u zvaničnoj posjeti dolazili su mnogi hafizi i profesori iz Sarajeva i Mostara, hafiz ef Spahić, hafiz ef. Tucović, mr. Salih ef. Čolaković, muftija Smajkić, te direktor Mostarske medrese Šefko ef. Tinjak, kao i drugi poznati iz Mostara. Prilikom mevludske godišnje tradicionalne svečanosti ovaj džemat kao vaizi posjetili su mr. Salih ef Čolaković, dr Terzić, direktor Gazi Husrev-begove medrese u Sarajevu, Zijad ef. Ljevaković, te 2012. godine dr. h. Hafiz ef. Mehtić i dr.